Sevgili Fazıl Çelik;
Savaş ve Barış’ın King Vidor versiyonunu çok uzun zaman önce Lise yıllarında TRT’den izlemiştim; ki tam o sırada romanı okumakla boğuşuyordum. Bana romanın yanında çok yavan ve üstün körü gelmişti. Belki de Tolstoy’un sözcüklerini aynı zamanda okuduğum için bana öyle gelmişti itiraf edeyim. Sergey Bondarchuk versiyonunu yakın zamanda izledim ve kendimi romanın içine hissettim. Genelde iyi edebiyat uyarlamalarının film versiyonlarını izlememeyi tercih ederim. Romanın tadını vermeyeceğini düşünürüm. Filmi kitabın 4 cildini ayrı ayrı 4 bölüm halinde çekildiğini görünce izlemeye karar verdim. Bence filim nadir iyi edebiyat uyarlamalarından. Yine itiraf etmeliyim ki örneğin bir Suç ve Ceza uyarlaması görsem; ki bu sitede SSCB uyarlaması da var izlemekten uzak duruyorum. Belki de yine bir önyargı ama romanın büyüsünü kaybedeceğini düşünüyorum izlediğimde.
David Lean’e gelince. Eğer Lean, Dorgon Akardı Don’u uyarlasaydı da yine izlemekten kendimi imtina ederdim. Aslına bakarsanız romanı okuduğumda sinematik bir yapısı olduğunu düşündüğüm halde. Benim gözümde Lean sanatçı bir yönetmen değil iyi bir zanaatkar yönetmendir. Romana ek bir katkı yapabileceğini düşünmüyorum. Tıpkı King Vidor gibi. Her ne kadar Charles Dickens uyarlaması Oliver Twist’i severek izlemiş olsamda yine uzun yıllar önce. Belki de romanı okumadığından olabilir. 🙂
Hitchcock iyi romanlardan iyi film olmaz derdi; ki Suç ve Ceza’yı neden çekmiyorsun diye sorulduğu rivayet edilir. O yüzden Batılıların Pulp Fiction diye tabir ettiği 2. sınıf roman uyarlamarını tercih etmiş ve eldeki konuyu iyi sinema sanatına dönüştürmeyi başarmıştır.
Karamazok Kardeşler’i yaklaşık 10 sene önce rastlantı sonucu gecenin bir vakti ABD versiyonunu izleme gafletinde bulundum. Sırf meraktan ve o an yapacak pek bir şey bulamadığımdan. Richard Brooks gibi saygın bir yönetmen uyarlamasıydı üstelik. Dört başı mamur bir sanat eserinin nasıl piç edildiğine tanık oldum.
Bu arada Cehov’un Martı ve vanya Dayı adlı oyunlarını sadece tiyatro sahnesinde izledim, filmlerini izlemedim. Sanırım sanatçı da öyle izlenmesini tercih ederdi diye düşünüyorum. 🙂
Sevgiyle kalın, iyi seyirler…