Johnny Guitar – Dişi Kartal
Süre: 110 Dakika
Ülke: ABD
1954
Varoş, rüzgarlı bir Arizona'nın sığır yetiştirilen kasabasında, Vienna adında kasaba dışında bir bar sahibi, kasaba halkı ve sığır güdücüleriyle tartışmaya girer. Vienna, sığır güdücülerinin karşı olduğu barın yanındaki tren yolunu desteklemekle kalmayıp Dansçı Çocuk adında hırsız olduğu şüphelenilen çocukla da yatağını paylaşır. Vienna'nın eski sevgilisi silahlı soyguncu olan Johnny Guitar, Vienna'nın barına gelir. Vienna'ya olan sevgisi tekrardan alevlenir ve onu korumaya karar verir. Hayat onlar için artık çok rahattır. Ta ki Dansçı Çocuğun ve çetesinin kasaba bankasını soyana kadar. Kasaba halkı ise Vienna'nın bu işte bir parmağı olduğunu düşünür. Sığır yetiştiricisi, Vienna'dan nefret eden Emma Small liderliğinde bir heyet Vienna'nın barını baştan aşağı yakar. Vienna ve Johnny kendilerini bu adamlardan zor kurtarır ve Vienna'nın kasaba halkına karşı güçlü direnişi başlar.
Hollywood sinemasının ve western türünün önemli örneklerinden. Klasik kabul edilen sıra dışı bir çalışma. Filmin basit görünen hikayesinin arka planında derinlemesine incelenmesi gereken bir çok konu bulunuyor. Silah yerine gitar kullanan, dans eden kovboylar; Western Dünyası’na tam zıt olarak erkekler yerine kararları veren, filmin hem baş kahramanı hem de baş düşmanı olan kadınlar… Filmin ana kahramanı Western filmlerinde görmeye alışık olmadığımız kadar güçlü ve bağımsız bir kadın karakter olan, eski salon kızı ve şimdinin korkusuz ve adil salon sahibi, Vienna, bir sahnede şöyle der: ” ‘‘ Bir erkek yalan söyleyebilir, hırsızlık yapabilir, hatta adam bile öldürebilir. Ama gururu olduğu müddetçe hala bir erkektir. Bir kadınsa bir kez hata yapmaya görsün, hemen fahişe oluverir. Sizin için erkek olmak çok rahat olmalı.’’ Filmdeki tehdit unsuru kendi hırsları ve çıkarları uğruna yabancıları (Vienna ve yandaşları kasabanın dışından kasaba çevresine gelmişlerdir) dışlayan, onları ötekileştirmeye çalışan, ellerinde kanıt olmadan suçlu damgasını yapıştıran, kendi kendilerine yasa yazıp uygulayan Emma başta olmak üzere McIvers ve diğer kasaba halkıdır. John Lenihan ‘‘ Showdown, Confronting Modern America in the Western Film’’ adlı kitabında, Johnny Guitar’ı ‘‘kendinden menkul(kendi kendini tayin eden) saygınlık yandaşlarının baskın olduğu toplulukların kurbanı olmuş bireylere odaklanan film’’ olarak tanımlamaktadır. Bu cümle filmin temasını ortaya çıkarmada son derece önemlidir. ‘‘Düzen, ahlak gibi kavramları bahane ederek ve iyi vatandaş olma maskesi altına saklanarak, yasaları kendi diledikleri gibi uygulayan, kendi kendini tayin etmiş saygınlık yandaşlarının baskın olduğu toplulukların hedefi olmuş bireylerin, demokrasi adına kazandığı zaferdir.’ Çatışmaların içinde aşk ilişkileri de olsa filmin asıl çatışmasını oluşturan şey gelecek olan tren yolu ile kasabadaki ekonomik durumun ve güç dengelerinin değişecek olmasının getirdiği korku oluşturmakta yani Emma ve McIvers gibi nerdeyse kasabanın tamamına sahip kişilerin yabancıların gelişiyle ekonomik statülerini kaybetme endişesi, maddiyat ve güç öğeleri omurgayı oluşturan çatışma olmaktadır. Ayrıca bu maddi güç dengesini değiştirecek şeyin başta filmin kötü karakterleri olan Emma ve McIvers tarafından yabancılar olduğunun inancı- ki hem Vienna hem Johnny Guitar başka kasabadan gelen yabancılardır- ve kasabaya tren yolu ile gelecek olan yabancıların kasabayı işgal edeceği korkusu maddi güç durumunun değişmesi gerginliğinin filmin ana çatışması olduğunu ifade ettiği gibi aynı zamanda da ‘kasabalılar’ ve ‘kasaba dışındakiler’ durumu da ayrı bir çatışma yaratmakta ve bu çatışma da filmin alttan alta eleştirisini yaptığı kendi döneminin yani McCarthy dönemimin cadı avı olarak belirtilmesi daha doğru düşen komünist avı ve yabancı ‘outsiders’ avı aktivitelerine büyük göndermeler yapmaktadır. Kısacası filmin omurgasını oluşturan çatışma, yabancıların geldiği zaman kasaba halkı ve kasabadaki itibar sahibi kişilerin maddi güç ve statülerine zarar verip güç dengelerini yitirmelerini sağlayacağından duyulan korkudur ve çatışmanın sebebi maddiyattır. Film bahsi geçen nedenlerle ilgiyi hak ediyor. Joan Crawford ve Mercedes McCambirdge çok iyi oynuyor. Film çekimleri sırasında da bu ikilinin arasında ciddi tartışmalar çıktığı ve film setinde bulunanların bu 2 kadın oyuncu arasında taraf tutarak bölündüğü anlatılır. Steven Schneider tarafından düzenlenen “Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Film” arasında yer alan film, Roger Ebert’in “Harika Filmler” listesinde de yer alıyor.
Western sinemasının en iyilerinden. Yönetmen iyi, oyuncu kadrosu harika. Karakter zenginliği mükemmel. Sadece western sevenler değil, sinema sanatına gönül verenler için de.
Joan Crawford ‘un oyunculuğu çok iyiydi, filmi tek başına sürüklemiş.
Diğer kovboy filmlerine asla benzemeyen, harika bir yapım. Peggy Lee’nin Johnny Guitar şarkısını duymak için bile izlenebilir.