Marty, ilk yönetmenlik denemesinde Delbert Mann tarafından yönetilen 1955 Amerikan romantik drama filmi. Senaryo, The Philco-Goodyear Television Playhouse’da yayınlanan ve başrolde Rod Steiger’ın yer aldığı 1953 tarihli aynı adlı televizyon oyununu genişleterek Paddy Chayefsky tarafından yazılmıştır.
Filmin konusu kısaca şöyle:
İtalyan bir ailede doğan New Yorklu Marty Pilleti, annesiyle birlikte yaşayan ve kasap dükkanı işleten 34 yaşında bir adamdır. Çekingen ve içine kapanık biri olduğu için hiçbir kadınla iletişim kuramaz ve bu nedenle de hayatının geri kalan kısmında da evlenemeyeceğini, annesiyle birlikte yaşamaya devam edeceğini düşünür. Bir cumartesi gecesi annesinin ısrarlarıyla birileriyle tanışma umuduyla dışarı çıkar ve Clara isimli bir öğretmenle tanışır. İki genç de birbirlerinden etkilenir, aralarında bir ilişki başlar. Ancak kendilerini zorlu bir sürecin içerisinde bulacaklardır.***********

Clara’yı oynayan Betsy Blair siyasi görüşleri nedeniyle 1950’lerin Hollywood Kara Listesine girmişti. 1950’lerin başında, tüm film teklifleri durmuştu.Hecht-Lancaster Productions ve United Artists tarafından filmi yapmasına neredeyse izin verilmeyecekti. Bununla birlikte, Blair’ın o zamanki kocası Gene Kelly, UA’nın veya Hecht Lancaster’ın yapımlarında Betsy Blair’e rol vermediği takdirde onların yapımlarında yönetmen veya başrol oynamamakla tehdit ederek ikna etti. Bu Blair için hayatının rolü olacaktı. Ernest Borgnine’in kasap Marty Piletti’nin dokunaklı sade kız arkadaşı Jane olarak, Cannes Film ve İngiliz Film oyunculuk ödüllerini kazandı, bir Oscar adaylığından bahsetmeye gerek yok. Ancak, bütün bunlar kara listenin üstesinden gelmesine yardımcı olmadı.**********

Delbert Mann’ın başrolde kimi oynayacağına dair hiçbir fikri yoktu, bu yüzden arkadaşı Robert Aldrich’e sordu. Aldrich hemen Ernest Borgnine’i önerdi. Mann şüpheciydi, çünkü Borgnine sadece ünlü oyuncuların yanında yardımcı rol oynamasıyla biliniyordu ama Aldrich onu ikna etti. Borgnine bir çok kere kariyerini Robert Aldrich’e borçlu olduğunu söylemiştir.**********

Film tarihinde yapımcıların bir filmin ödül kampanyasına (400.000$) filmin yapımından (343.000$) daha fazlasını harcadıkları tek yapım.**************

90 dakika uzunluğundaki bu film, En İyi Film Akademi Ödülü’nü kazanan tüm filmlerin en kısası.************

Filmin 1959’da düzenlenen bir kültürel değişim programı sırasında Moskova’da gösterimi, filmi II. Dünya Savaşı’ndan bu yana SSCB’de görülen ilk ABD filmi yaptı.************

Bu, Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ve En İyi Film Akademi Ödülü’nü kazanan üç filmden biri, diğer ikisi Yaratılan adam (1945) ve Parazit (2019). Üç filmden sadece bu ve ikincisi Cannes’da oybirliğiyle kazandı.*************

Film tarihçileri, bu filmin ABD’de düşük bütçeli, bağımsız olarak üretilen filmlerin uygulanabilirliğini ve bu tür filmlerin çoğalması gerektiğini gösterdiğini belirtti. Stüdyo yöneticileri, düşük bütçeli, bağımsız ve gerçekçi filmlerin Avrupa’da uzun yıllardır başarılı olduğunun çok iyi farkındaydı, ancak çoğu stüdyo, bu tür başarıların ABD’de gerçekleşeceği konusunda şüpheciydi. “Marty”nin finansal başarısı ve eleştirel beğenisi, daha az bilinen oyunculara sahip düşük bütçeli yapımların ABD’de kârlı olabileceğini ve Avrupa sanat evi yapımlarıyla sanatsal düzeyde rekabet edebileceğini gösterdi. Film, United Artists’in cüretkar, bağımsız yapımcılar için bir sığınak olarak ününü pekiştirdi ve MGM ve 20th Century-Fox gibi rakip stüdyolara karşı, yapımlarıyla benzer bir film çekebilecekleri ilhamını verdi.**************

Ernest Borgnine rolünü okurken hem senarist Paddy Chayefsky hem de yönetmen Delbert Mann’ı gözyaşlarına boğdu. Borgnine okumasını bitirdiğinde, hem Mann hem de Chayefsky Marty’lerini bulduklarını biliyorlardı.***********

United Artists, Harold Hecht ve Burt Lancaster’ı başrolde Marlon Brando’yu seçmeleri için zorladı. Stüdyo, Brando’nun daha tanınabilir bir yıldız olduğunu ve filmi izleyiciler için daha çekici hale getireceğini düşündü. Hecht ve Lancaster bu öneriye karşı çıktılar ve film için daha az bilinen bir oyuncu kadrosunun peşine düştüler.*************

Ernest Borgnine’in En İyi Erkek Oyuncu Oscar heykelciği kendisine Grace Kelly (RKO Pantages Theatre Hollywood / 3/21/56) tarafından sunuldu.***********

Burt Lancaster, İnsanlar Yaşadıkça’da (1953) birlikte oynadığı Ernest Borgnine’i kendi şirketinin filmlerinden birinde oynatmak istemiş ve Harold Hecht’in televizyon prodüksiyonunu gördükten sonra Borgnine’in role uygun olduğu sonucuna varmış.**************

Filmin basın kitabında Harold Hecht, “Eski düzenden ayrıldık… bilinmeyen isimlerle kumar oynadık. Bunu Avrupa’da yapıyorlar ve karşılığını alıyorlar.”********

Marty ve Clara’nın dans ettiği sahnede orkestra “Marty” temasını çalıyor.*******

Senarist Paddy Chayefsky, New York’taki Abbey Hotel’in balo salonunda bir Cuma gecesi Dostluk Kulübü Toplantısı’na rastladığında bu film için kaynak materyali yazmak için ilham aldı. Chayefsky, balo salonunun girişinin yanında, “Kızlar, Sizi İsteyen Adamla Dans Edin. Unutmayın, Erkeklerin de Duyguları Vardır” yazan bir tabela fark etti. Böyle bir mahalle dansına katılan genç bir kadın hakkında bir oyun yazma fikri oluştu. Balo salonuna giden bir adam hakkında bir film yazmak istediğini ve filmi “dünyanın en sıradan aşk hikayesi” yapmak için yola çıktığını söyledi.*************

Nancy Marchand, beyaz perdedeki ilk çıkışını bu filmde Clara olarak yapacaktı; bununla birlikte, Gene Kelly, rolü alması için karısı Betsy Blair adına güçlü bir şekilde lobi yaptı ve sonuçta, orijinal TV yapımında rolü oynayan Marchand’ın yerine seçildi.***************

Burt Lancaster filmin fragmanında yer almaya karar verdi çünkü filmin tanıtımını yapmakta yıldız gücü olmadığı için filmin geliri konusunda şüpheleri vardı.***************

Delbert Mann’in ilk yönetmenlik denemesi. İlk çıkışıyla En İyi Yönetmen Oscar’ını kazanan ilk yönetmen oldu. Bu rekor 1981’de Robert Redford’un Sıradan İnsanlar (1980) ile aynı başarıyı tekrarladığı zamana kadar devam etti. Ayrıca orijinal Philco Television Playhouse yapımı olan The Philco Television Playhouse: Marty’yi (1953) yönetti.************

Marty, Clara’ya babasının bir kart oyunu sırasında kalp krizinden öldüğünü söyler. Senarist Paddy Chayefsky’nin babası Harry Chayefsky de aynı koşullar altında öldü.***************

Film, Clara’nın rolünü genişletti ve Marty’nin kariyeri, annesi ve kız kardeşi hakkında alt konular eklendi.**************

Ernest Borgnine (En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandığı), Joe Mantell ve Betsy Blair’in Oscar’a aday gösterilen tek performanslarını içeriyor.*************

Marty, filmde Pabst Blue Ribbon Birasını içer.***************

Steven Schneider tarafından düzenlenen “Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 1001 Film” arasında yer alıyor.************

Amerikan Film Enstitüsü’nün 2002’de Amerika’nın En Büyük Aşk Hikayeleri filmlerinin en iyi 100 listesinde yer aldı.************

Mann filmi 16 günde çekti. Tekrar çekimler için de üç gün çekim yapıldı. Filmin çekimleri 7 Eylül 1954’te The Bronx’ta başladı ve Grand Concourse, Arthur Avenue, Gun Hill Road, White Plains Road ve çeşitli Bronx metro ve yükseltilmiş tren hatları gibi ilçenin birçok yeri filme dahil edildi. Sette çekimler 1 Kasım 1954’te Samuel Goldwyn Stüdyolarında gerçekleşti.**************

Ernest Borgnine, Marty’yi (1955) çekerken, rol için karaktere girmek için Bronx’a gitti. Bronx’da, sadece etrafta dolaşırken, Borgnine’in karakterinin Frank Sinatra’nın karakterini öldürdüğü (From Here to Eternity-İnsanlar Yaşadıkça) filmi için öfkelenen çevredeki bazı kişiler tarafından kötü bir şekilde taciz edildi. Onları ancak gerçekte Sinatra ile iyi arkadaş olduğunu ve aynı zamanda bir İtalyan-Amerikalı olduğunu açıklayarak sakinleştirebildi.